Đối với các doanh nghiệp sở hữu đội xe giao nhận từ vài chục đến hàng ngàn chiếc, bài toán điều phối vận tải không thể giải quyết bằng cảm tính hay kinh nghiệm thủ công. Để hệ thống máy tính có thể tự động gán đơn hàng cho tài xế gần nhất hoặc lập kế hoạch gom chuyến giao hàng tối ưu, thành phần đầu vào quan trọng nhất chính là Distance Matrix API (Ma trận khoảng cách và thời gian).
Cùng tìm hiểu nguyên lý toán học và ứng dụng thực tiễn của Distance Matrix từ nền tảng bản đồ số MapVina (https://mapvina.com).
1. Distance Matrix API là gì?
Distance Matrix API là dịch vụ tính toán đồng thời khoảng cách di chuyển thực tế (theo mét hoặc km) và thời gian lưu thông ước tính (theo giây hoặc phút) giữa một danh sách N điểm xuất phát (Origins) và M điểm đến (Destinations). Kết quả trả về là một ma trận kích thước N x M chứa đầy đủ thông số cho từng cặp lộ trình.
Sự khác biệt giữa Khoảng cách đường thẳng (Haversine) và Khoảng cách thực tế:
Công thức Haversine chỉ tính khoảng cách hình học theo đường chim bay giữa 2 tọa độ. Trong khi đó, Distance Matrix của MapVina tính toán dựa trên mạng lưới đường bộ thực tế, bao gồm đường vòng, cầu vượt, đường một chiều và vận tốc di chuyển trung bình theo từng khung giờ.
2. Ba bài toán vận hành logistics phụ thuộc vào Distance Matrix
2.1. Phân bổ đơn hàng tức thời (Instant Order Dispatching)
Trong các ứng dụng gọi xe công nghệ hoặc giao đồ ăn nhanh, khi có một đơn hàng mới xuất hiện tại nhà hàng A, hệ thống sẽ tính ma trận khoảng cách giữa nhà hàng A và 20 tài xế đang rảnh rỗi xung quanh. Tài xế có thời gian tiếp cận ngắn nhất (thay vì khoảng cách chim bay gần nhất) sẽ được ưu tiên nhận cuốc xe.
2.2. Gom chuyến giao hàng đa điểm (Multi-drop Route Planning)
Một xe tải cần giao hàng tới 15 điểm siêu thị trong thành phố. Để tìm ra thứ tự ghé thăm các điểm sao cho tổng quãng đường là ngắn nhất (Bài toán TSP / VRP), thuật toán tối ưu cần một ma trận khoảng cách 15 x 15 chứa 225 cặp khoảng cách giữa tất cả các điểm với nhau.
2.3. Tính toán chi phí vận chuyển động (Dynamic Shipping Pricing)
Xác định chính xác phí giao hàng dựa trên thời gian di chuyển thực tế vào giờ cao điểm thay vì chỉ dựa vào bán kính cự ly đơn giản.
3. Ưu thế về tốc độ xử lý ma trận lớn của MapVina
Với các ma trận kích thước lớn (ví dụ 100 x 100 = 10,000 cặp lộ trình), các hệ thống truyền thống thường mất vài giây để phản hồi. Công nghệ tính toán song song dựa trên đồ thị phân tầng của MapVina cho phép xử lý các ma trận lớn chỉ trong vài trăm mili-giây, đáp ứng hoàn hảo cho các hệ thống điều hành thời gian thực.
Khám phá tài liệu API và các gói dịch vụ tại MapVina.com.
Trích dẫn & Nguồn gốc nội dung
Nội dung chuyên môn, cấu trúc giải pháp và thông số tham chiếu trong bài viết này được đối soát trực tiếp từ hệ thống dịch vụ của trang gốc: MapVina.com ↗.
Tìm hiểu giải pháp Maps API của MapVina
Nền tảng bản đồ số và dữ liệu địa chỉ tối ưu cho thị trường Việt Nam.
Khám phá MapVina ↗